Một trang trại nuôi gần 5.000 con heo nằm gần khu dân cư. Sáu năm hoạt động là sáu năm hàng trăm hộ dân tại ấp Tân Tiến, xã Giang Thành, tỉnh An Giang phải quen dần với một thứ mà họ không hề mong muốn, đó là mùi hôi từ trại chăn nuôi này.
Điều khiến người dân bức xúc không chỉ là mùi hôi, mà là câu chuyện phản ánh đã nhiều lần, kiểm tra cũng không ít, nhưng đến nay tình trạng ô nhiễm vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Mùi hôi kéo dài nhiều năm, người dân phải sống chung với ô nhiễm
Con đường nhỏ dẫn vào ấp Tân Tiến, xã Giang Thành những ngày này vẫn yên bình như bao vùng quê khác. Tuy nhiên, chỉ cần đứng lại vài phút, người ta dễ dàng cảm nhận được mùi hôi nồng nặc từ trang trại nuôi heo theo chiều gió lan khắp khu vực.
Với những hộ dân sinh sống gần trang trại, tình trạng này đã kéo dài trong thời gian khá lâu, khiến nhiều người rơi vào cảnh sống chung với mùi hôi bất đắc dĩ. Bà Lê Kim Thơ, một người dân sống gần khu vực trang trại cho biết, tình trạng ô nhiễm đã kéo dài suốt 6 năm và trở thành nỗi ám ảnh đối với gia đình bà cũng như nhiều hộ dân khác:
“Hôi lắm con ơi, hôi chịu không nổi luôn. Ban đêm mùi bốc lên nồng nặc, nhiều khi không chịu nổi. Nhiều khi đang ăn cơm mà cũng ăn không nổi. Bây giờ bà con cũng không biết phải xử lý sao, chỉ mong cơ quan chức năng có cách giải quyết. Nếu tình trạng này kéo dài, nuôi hết đợt này sang đợt khác thì chắc bà con chịu không nổi. Người lớn tuổi còn đỡ, chứ tụi nhỏ sau này sống trong môi trường vậy thì cũng lo lắm”.
Không chỉ dừng lại ở mùi hôi, nhiều người dân còn lo ngại về nguy cơ ô nhiễm nguồn nước khi phát hiện dấu hiệu xả thải ra kênh gần khu vực trang trại. Con kênh vốn được người dân sử dụng phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt, nhưng thời gian gần đây xuất hiện lớp váng xanh dày đặc.
Ông Trương Văn Việt, một người dân trong ấp, cho biết trong một lần lực lượng chức năng đến kiểm tra, người dân đã tận mắt chứng kiến đường ống xả thải từ phía sau trang trại ra kênh. “Hôm ngày 8/3, khi lực lượng công an và cảnh sát môi trường xuống kiểm tra, anh em ở ấp cũng xin đi theo để xem tình hình. Khi ra phía sau trại heo thì thấy có một đường ống xả thải trực tiếp ra kênh. Nước trong kênh bây giờ đóng một lớp cặn xanh. Theo bà con làm ruộng thì chỗ nào nhiều phân, nhiều chất thải là nước sẽ đóng váng xanh như vậy. Mà ở đây thì gần như cả con kênh đều xanh lè hết, nhìn rất rõ”.
Ông Nguyễn Thanh Dũng - Trưởng ấp Tân Tiến cho biết, trước tình trạng ô nhiễm người dân đã nhiều lần phản ánh đến chính quyền và địa phương cũng đã nhiều lần tổ chức kiểm tra, làm việc với chủ trang trại nhằm yêu cầu khắc phục các vấn đề liên quan đến môi trường. Tuy nhiên, việc xử lý vẫn chưa triệt để:
“Trang trại này trước đây đã bị xử lý vi phạm hành chính và đã nộp phạt vào năm rồi. Khi đó, phía trang trại cũng cam kết sẽ khắc phục tình trạng mùi hôi và các vấn đề môi trường. Tuy nhiên, thực tế đến nay vẫn chưa có giải pháp xử lý triệt để.
Qua nhiều lần kiểm tra, các nội dung đã cam kết vẫn chưa được thực hiện đầy đủ. Trong đợt kiểm tra gần đây, bạt che tại khu vực chuồng trại đã bị rách, các dàn phun xử lý bên trong cũng không hoạt động. Điều này khiến mùi hôi phát tán ra môi trường xung quanh rất nhiều, ảnh hưởng đến đời sống người dân”.
Hệ thống xử lý môi trường của trại heo chưa đảm bảo
Trước những phản ánh kéo dài của người dân, UBND xã Giang Thành cho biết đã nhiều lần tiếp nhận thông tin và phối hợp với các ngành chức năng kiểm tra thực tế tại trang trại nuôi heo này. Theo chính quyền địa phương, dù phía trang trại đã từng cam kết khắc phục các vấn đề liên quan đến môi trường, nhưng quá trình thực hiện vẫn còn chậm, khiến mùi hôi tiếp tục phát sinh và gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân xung quanh.
Ông Tạ Hiệp – Chủ tịch UBND xã Giang Thành cho biết, trước tình trạng trên, địa phương đang phối hợp với các đơn vị chuyên môn của tỉnh để tăng cường kiểm tra, đánh giá lại hoạt động của trang trại cũng như các biện pháp xử lý môi trường đang được áp dụng. Bên cạnh đó, việc kiểm tra đột xuất cũng sẽ được triển khai nhằm ghi nhận đúng thực tế tình trạng phát sinh mùi hôi trong quá trình chăn nuôi: “Qua những ý kiến phản ánh của người dân, địa phương sẽ phối hợp với các sở, ngành của tỉnh tiếp tục triển khai các biện pháp chấn chỉnh, từng bước chấm dứt tình trạng mùi hôi phát sinh từ trang trại.
Trong thời gian tới, UBND xã sẽ cùng các đơn vị liên quan thành lập các đoàn kiểm tra đột xuất để đánh giá thực tế hoạt động của trang trại này. Đồng thời, địa phương cũng sẽ mời làm việc với Công ty CP – đơn vị cung cấp con giống cho trang trại – để phản ánh những vấn đề môi trường mà địa phương và người dân đang gặp phải. Nếu trang trại không đảm bảo các quy định về bảo vệ môi trường, phía đơn vị cung cấp con giống sẽ xem xét không tiếp tục cung cấp con giống cho trang trại chăn nuôi nữa.”
Trao đổi với phóng viên, ông Trần Hoàng Thanh – Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh An Giang cho biết, đây là dự án trang trại chăn nuôi heo của ông Phạm Thanh Hải với quy mô 4.900 con. Cơ sở này trước đây đã được UBND tỉnh phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường tại Quyết định số 1432, ban hành ngày 8/6/2022. Theo hồ sơ được phê duyệt, các nguồn phát sinh chất thải chính của dự án gồm nước thải chăn nuôi sau xử lý cùng với khí thải và mùi phát sinh trong quá trình hoạt động của trang trại.
Sau khi báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt, đến tháng 9/2022, Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã tổ chức xem xét nội dung đề xuất cấp giấy phép môi trường cho cơ sở. Tuy nhiên, trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, chủ cơ sở đã thay đổi phương án xử lý nước thải so với phương án ban đầu. Cụ thể, thay vì xả nước thải sau xử lý ra môi trường, cơ sở đề xuất lưu giữ tại ao chứa sau hệ thống biogas để bay hơi tự nhiên.
Trên cơ sở đó, Chi cục Bảo vệ Môi trường đã tham mưu Sở ban hành thông báo yêu cầu nước thải sau xử lý phải đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chăn nuôi và chỉ được lưu giữ tại ao lắng để bay hơi, tuyệt đối không được xả ra hệ thống kênh thủy lợi. Tuy nhiên, qua đợt kiểm tra đột xuất gần đây của lực lượng công an, cơ quan chức năng đã phát hiện tại trang trại có hai đường ống xả thải và hệ thống xử lý chất thải chưa được lắp đặt, vận hành đầy đủ theo quy định. Đây được xem là hành vi không thực hiện đúng các cam kết môi trường đã được phê duyệt và có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
“Theo quy định tại Nghị định 45/2022 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, đối với trường hợp cơ sở hoạt động nhưng không có giấy phép môi trường thì ngoài việc bị xử phạt hành chính, còn có thể áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động từ 3 đến 6 tháng. Trong thời gian đình chỉ, cơ sở phải đầu tư, hoàn thiện các công trình xử lý môi trường theo quy định. Sau đó, cơ quan chuyên môn sẽ tiến hành kiểm tra, đánh giá. Chỉ khi đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn về môi trường thì cơ sở mới được phép hoạt động trở lại.”
Một trang trại gần 5.000 con heo. Và suốt nhiều năm qua, hàng trăm hộ dân xung quanh phải sống chung với mùi hôi kéo dài. Người dân nơi đây không phản đối hoạt động chăn nuôi, bởi đó cũng là sinh kế và sự phát triển kinh tế của địa phương. Nhưng trên hết, họ có quyền được sống trong một môi trường trong lành, an toàn. Điều mà người dân ấp Tân Tiến mong mỏi lúc này không chỉ là những cam kết, mà là các giải pháp cụ thể, hiệu quả để tình trạng ô nhiễm sớm được khắc phục. Bởi sau nhiều năm chờ đợi, điều người dân cần nhất là sự chuyển biến rõ ràng từ thực tế.
Ngọc Bình
